Ibiyi, Secondary eko ati awọn ile-iwe
Ohun ti jẹ ẹya organelle? Awọn be ati iṣẹ ti organelles. Organelles ti awọn ọgbin sẹẹli. Organelles ti eranko ẹyin
Cell - ni awọn ipele ti ajo ti ngbe ọrọ, ohun ominira ti ibi eto, eyi ti o ni awọn ipilẹ abuda kan ti gbogbo ngbe ohun. Fun apẹẹrẹ, o le se agbekale, isodipupo, gbe, mu ki o ayipada. Afikun ohun ti, eyikeyi atorunwa ẹyin ti iṣelọpọ, awọn kan pato be, awọn bere fun ẹya ati awọn iṣẹ.
Awọn Imọ ti sepo pẹlu awọn iwadi ti ẹyin - ni cytology. Awọn oniwe-koko ni a igbekale kuro ti multicellular eranko ati eweko, nikan-ni nfa oganisimu - kokoro arun, protozoa ati ewe, wa ninu kan nikan cell.
Ti a ba soro nipa gbogbo agbari ti awọn igbekale sipo ti ngbe oganisimu, nwọn ni a awo ati awọn arin pẹlu awọn nucleolus. Bakannaa, won ni organelles ti awọn sẹẹli cytoplasm. Lati ọjọ, a orisirisi ti gíga ni idagbasoke iwadi ọna, ṣugbọn awọn asiwaju ibi ti tẹdo nipasẹ maikrosikopiki, eyiti ngbanilaaye ọkan lati iwadi awọn be ti ẹyin ati lati Ye awọn oniwe-ipilẹ igbekale eroja.
Ohun ti jẹ ẹya organelle?
Organelles (ti won ti wa ni a npe organelles) - yẹ constituent eroja ti eyikeyi ẹyin ti ṣe awọn ti o kan ni pipe ki o si ṣe awọn iṣẹ kan. Eleyi be, eyi ti o wa pataki fun mimu awọn oniwe-ṣiṣe.
Nipa organelles ni awọn arin, lysosomes, endoplasmic reticulum ati Golgi ohun elo, vacuoles ati vesicles, mitochondria, ribosomes, ati sẹẹli aarin (centrosome). Nibi tun ni ẹya ti o dagba awọn cell cytoskeleton (microfilaments ati microtubules) melanosomes. A yẹ ki o tun saami awọn organelle ronu. O cilia, flagella ati pseudopodia myofibrils.
Gbogbo awọn wọnyi ẹya ni o wa interrelated ki o si pese a nni aṣayan iṣẹ ti ẹyin. Ti o ni idi ti awọn ibeere: "Kí ni organelle" - le dahun ti o ni a paati ti o le wa ni equated si ara ti a multicellular oni-iye.
classification organelles
Awọn ẹyin yatọ ni iwọn ati ki o apẹrẹ, bi daradara bi wọn iṣẹ, sugbon ti won wa ni iru kemikali be ati awọn opo ti a nikan agbari. Awọn ibeere ti ohun ti o jẹ ati ohun ti o jẹ ti awọn organelle be, to fanfa. Fun apẹẹrẹ, lysosomes tabi vacuoles ti wa ni ma tọka si bi cellular organelles.
Ti a ba soro nipa awọn classification ti awọn ẹyin ti awọn wọnyi irinše, awọn ti ya sọtọ ti kii-awo ati awo organelles. Non-awo - a cell aarin ati awọn ribosome. Organelle ronu (microtubules ati microfilaments) ti wa ni tun finnufindo ti awọn tanna.
Nipa awo organelles ni EPS, lysosomes ati mitochondria ati plastids ati lysosomes. Wọn tanna le yato nikan lori kan ti ṣeto ti awọn ọlọjẹ.
Ti a ba soro nipa awọn iṣẹ-ṣiṣe agbara ti organelles, diẹ ninu awọn ti wọn wa ni anfani lati synthesize awọn oludoti. Bayi, kolaginni ti pataki organelles - mitochondria, eyi ti o gbe awọn ATP. Ribosomes plastids (chloroplasts) ati ti o ni inira endoplasmic reticulum lodidi fun amuaradagba kolaginni, dan EBL - fun awọn kolaginni ti lipids ati carbohydrates.
Awọn be ati iṣẹ ti organelles ni diẹ apejuwe awọn.
mojuto
Eleyi organelle jẹ lalailopinpin pataki, nitori nigbati o ti wa ni kuro awọn ẹyin da gbigb'oorun ki o si kú.
Omi ìka ti awọn ekuro ti a npe ni karyoplasm. Ti o ni awọn mojuto ẹya ti aye awọn ọja. The densest agbegbe - nucleolus, eyi ti ile Asofin ni ribosome eka awọn ọlọjẹ ati RNA, bi daradara bi potasiomu fosifeti, magnẹsia, sinkii, irin, ati kalisiomu. Nucleolus disappears ṣaaju ki o to cell pipin , ati ki o ti wa ni akoso lẹẹkansi ni ik ipo ti awọn ilana.
Endoplasmic reticulum (reticulum)
EPS - odnomembranny organelle. Ti o gba idaji cell iwọn didun ati oriširiši ti a tubular ati awọn tanki, eyi ti wa ni ti sopọ jọ, bi daradara bi awọn cytoplasmic awo ati awọn lode ikarahun ti awọn arin. Awọn awo ti yi organelle ni o ni kanna be bi awọn plazmalema. Eleyi be ni ese ati ki o ko ṣii sinu cytoplasm.
Endoplasmic reticulum jẹ dan ati granular (ti o ni inira). Lori ti abẹnu ikarahun ti awọn granular EPM gbe ribosome ibi ti amuaradagba kolaginni gba ibi. Lori dada ti dan endoplasmic reticulum ribosomes ni o wa nílé, sugbon nibi lọ awọn kolaginni ti carbohydrates ati fats.
Fi fun awọn agbara ti synthesizing EPS gritty reticulum be ni ẹyin ti jc iṣẹ - awọn Ibiyi ti awọn ọlọjẹ ati ki o dan - ni awọn ẹyin synthesizing carbohydrates ati fats. Ni afikun, awọn dan reticulum accumulate kalisiomu ions ti o wa ni pataki fun deede functioning ti ẹyin, tabi gbogbo oni-iye.
O yẹ ki o tun ti wa ni woye wipe EPS ni ibi ti Ibiyi ti awọn Golgi ohun elo.
Lysosomes, ati awọn iṣẹ
Lysosomes - ni o wa cellular organelles eyi ti wa ni gbekalẹ odnomembrannymi pouches pẹlu ti yika ati ki o hydrolytic ounjẹ ensaemusi (proteases, lipases ati nucleases). Fun akoonu ti iwa ekikan ayika ti lysosomes. Tanna formations data sọtọ wọn lati cytoplasm, idilọwọ awọn iparun ti miiran igbekale irinše ti ẹyin. Nigba ti tu, ensaemusi lysosome sinu cytoplasm ti awọn cell ara-iparun waye - autolysis.
O yẹ ki o wa woye wipe ensaemusi nipataki sise lori awọn ti o ni inira endoplasmic reticulum, ati ki o gbe lọ si Golgi ohun elo. Nibi ti won ti wa ni títúnṣe, dipo ni awo vesicles ki o si bẹrẹ lati pàla ati ki o di ominira irinše ti awọn cell - lysosomes, eyi ti o wa jc ati Atẹle.
Fun iru kan be ati ohun agbari le da awọn ifilelẹ ti awọn iṣẹ ti lysosomes:
- lẹsẹsẹ ti o yatọ si oludoti inu awọn cell;
- iparun ti cellular ẹya ti o ti wa ni ko ti nilo;
- ikopa ninu awọn reorganization ti awọn sẹẹli lakọkọ.
vacuoles
Vacuoles - odnomembrannye yi organelle awọn ti iyipo apẹrẹ, eyi ti o wa reservoirs ti omi ati ni tituka ninu rẹ Organic ati eto ẹya ara orisirisi agbo ogun. Ni awọn Ibiyi ti awọn data ẹya lowo Golgi ohun elo ati ki o EPS.
Awọn eranko cell vacuoles bit. Wọn ti wa ni kekere ati okan ko si siwaju sii ju 5% ti awọn iwọn didun. Won akọkọ ipa - pese ọkọ oludoti kọja awọn sẹẹli.
Vacuoles ti ọgbin ẹyin ni o wa tobi ati ki o ya soke si 90% ti awọn iwọn didun. Ni a ogbo cell ni o ni nikan kan vacuole, eyi ti o wa lagbedemeji a aringbungbun si ipo. Awọn oniwe-awo ni a npe ni tonoplast ati akoonu - cell ṣoje. Awọn ifilelẹ ti awọn iṣẹ ti ọgbin vacuoles - pese a cell awo foliteji, ikojọpọ ti awọn orisirisi agbo ogun ati ẹyin egbin. Siwaju si, awon ọgbin cell organelles ranse omi pataki fun awọn photosynthesis ilana.
Ti a ba soro nipa awọn tiwqn ti awọn cell ṣoje, ki o si pẹlu awọn wọnyi oludoti:
- rirọpo - Organic acids, carbohydrates ati awọn ọlọjẹ, awọn amino acid;
- agbo eyi ti wa ni akoso nigba ti cell-ṣiṣe ati awọn akojo ninu rẹ (alkaloids, phenols ati tannins);
- iyipada ati ọgbin homonu;
- pigments, nipa eyi ti awọn eso, wá ati petals wa ni ya ni awọn yẹ awọ.
Golgi eka
Awọn be ti organelles a npe ni "Golgi ohun elo" jẹ ohun rọrun. Ni ọgbin ẹyin, ti won han bi lọtọ malu awo ni eranko ẹyin ti wa ni ipoduduro tanki, canals ati nyoju. The igbekale kuro ti awọn Golgi eka - o dictyosome, eyi ti o wa ni ipoduduro nipasẹ a akopọ ti 4-6 "tanki" ati awọn kekere nyoju ti o ti wa niya lati wọn, o si ni o wa ni inuselula irinna eto, ati ki o le tun sin bi orisun kan ti lysosomes. Dictyosomes nọmba le ibiti lati ọkan si orisirisi awọn ọgọrun.
- yomijade ati ikojọpọ ti awọn ọlọjẹ, lipids ati saccharides;
- iyipada ti Organic orisirisi agbo titẹ awọn Golgi eka;
- Eleyi organelle ni ojula ti Ibiyi ti lysosomes.
O ti wa ni woye wipe EPS, lysosome, awọn vacuole, golgi ohun elo ati ki o pọ fẹlẹfẹlẹ kan ti tubular vacuolar-eto ti ya awọn cell sinu lọtọ ruju pẹlu ti o baamu awọn iṣẹ. Ni afikun, yi eto pese kan ibakan imudojuiwọn ti tanna.
Mitochondria - awọn agbara ọgbin ẹyin
Mitochondria - dvumembrannye ọpá-bi organelles, ti iyipo tabi filamentary fọọmu, eyi ti synthesize ATP. Won ni ohun lode dada ati awọn ẹya akojọpọ dan awo pẹlu ọpọlọpọ awọn pade, ti a npe cristae. O yẹ ki o wa woye wipe awọn nọmba ti cristae ti awọn mitochondria le yatọ si da lori awọn alagbeka ká agbara aini. O ti wa ni inu awo to awọn ọpọlọpọ awọn henensiamu itaja ti o synthesize adenosine triphosphate. Nibi ni agbara ti kemikali ìde ti ni iyipada sinu agbara-ọlọrọ ATP ibaraẹnisọrọ. Siwaju si, ninu awọn mitochondria koja ibi Oyan ti ọra acids ati awọn carbohydrates pẹlu Tu ti agbara, eyi ti o ti fipamọ ati ki o lo ninu awọn ilana ti idagbasoke ati kolaginni.
O ti gbà wipe mitochondria lodo nigba ti tu sinu ogun cell aerobic prokarioti oganisimu, yori si Ibiyi ti kan pato eka symbiotic. Bayi, ti oje-ara DNA ni o ni kanna be bi awọn DNA ti igbalode kokoro arun ati amuaradagba kolaginni ninu mitochondria ati ni kokoro arun inhibited nipa kanna egboogi.
Plastids - awọn organelles ti a ọgbin cell
Plastids ni o wa tobi to organelles. Wọn ti wa ni nikan bayi ni ọgbin ẹyin ati ti wa ni akoso lati awasiwaju - proplastids ni DNA. Awọn wọnyi ni organelles mu ohun pataki ipa ninu awọn ti iṣelọpọ ati ki o yà lati awọn cytoplasm nipa a ė awo. Ni afikun, nwọn ki o le dagba ohun paṣẹ eto ti abẹnu tanna.
Plastids ni o wa ninu awọn mẹta orisi:
- Chloroplasts - julọ afonifoji plastids wa lodidi fun photosynthesis ninu eyi ti Organic orisirisi agbo ogun ti wa ni akoso ati ki o free atẹgun. Awọn wọnyi ni ẹya ni a eka be ati ki o wa movable ninu awọn cytoplasm sí ina orisun. Awọn ifilelẹ ti awọn nkan ti o ti wa ri ni chloroplasts - chlorophyll, pẹlu eyi ti eweko le lo awọn oorun ile agbara. O yẹ ki o wa woye wipe awọn chloroplasts wa ni iru si mitochondria semiautonomous ẹya ti ti kunju ominira pipin ati kolaginni ti awọn oniwe-ara awọn ọlọjẹ.
- Leucoplasts - colorless plastids, eyi ti, labẹ awọn iṣẹ ti ina yipada sinu chloroplasts. Awọn wọnyi ni cell irinše ni ninu ensaemusi. Pẹlu wọn, glukosi ni iyipada ti o ti fipamọ ni awọn fọọmu ti sitashi granules. Ni diẹ ninu awọn eweko wọnyi plastids le accumulate lipids tabi awọn ọlọjẹ ni awọn fọọmu ti kirisita ati amorphous ara. Awọn ti nọmba ti leucoplasts ogidi ninu awọn ẹyin ti awọn si ipamo ara ti eweko.
- Chromoplasts - awọn itọsẹ ti awọn miiran meji orisi ti plastids. Wọn ti wa ni akoso carotenoids (pẹlu chlorophyll iparun), eyi ti o wa pupa, ofeefee tabi osan. Chromoplasts - ase ipele transformation ti plastids. Ọpọlọpọ awọn ti wọn ninu eso, petals ati Igba Irẹdanu leaves.
ribosomes
Ohun ti jẹ ẹya organelle ti a npe ni awọn ribosome? Ribosomes wa ni a npe kii-awo organelle, wa ninu ti awọn meji ajẹkù (kekere ati ki o tobi subunit). Won opin jẹ nipa 20 nm. Wọn ti wa ni ri ni awọn ẹyin ti gbogbo awọn orisi. Eleyi organelles ti eranko ati ọgbin ẹyin, kokoro arun. Awọn wọnyi ni ẹya ti wa ni akoso ninu awọn mojuto, ati ki o gbe sinu cytoplasm ibi ti gbe loose tabi so si awọn EPS. Da lori awọn ini ti synthesizing ribosome iṣẹ nikan tabi ni idapo sinu ile itaja, lara polyribosomes. Ni idi eyi, wọnyi ti kii-awo owun organelles ojiṣẹ RNA moleku.
A ribosome ni 4 ohun ti p-RNAs, eyi ti o je kan fireemu, bi daradara bi orisirisi awọn ọlọjẹ. Awọn ifilelẹ ti awọn ohun ti awọn organoid - gba awọn polypeptide pq, eyi ti o jẹ akọkọ ipele ti amuaradagba kolaginni. Awon awọn ọlọjẹ ti o wa ni yi ni ribosomes ti awọn endoplasmic reticulum, le ṣee lo jakejado ara. Awọn ọlọjẹ fun awọn ẹni kọọkan aini ti awọn cell ti wa ni sise nipa ribosomes, eyi ti wa ni be ni cytoplasm. O yẹ ki o wa woye wipe awọn ribosomes ti wa ni tun ri ni mitochondria ati plastids.
cell cytoskeleton
Awọn foonu cytoskeleton akoso microtubules ati microfilaments. Microtubules ni o wa iyipo Ibiyi 24 nm ni opin. Won ipari ni 100 mm-1 mm. Awọn ifilelẹ ti awọn irinše - kan amuaradagba ti a npe ni tubulin. O si jẹ lagbara lati guide ati ki o le ti wa ni run nipa awọn iṣẹ ti colchicine. Microtubules wa ni be ni hyaloplasm ki o si ṣe awọn wọnyi awọn iṣẹ:
- ṣẹda rọ, sugbon ni akoko kanna, a lagbara egungun ẹyin, eyiti ngbanilaaye o lati idaduro awọn oniwe-apẹrẹ;
- ya apakan ninu awọn pinpin cell jiini;
- pese ronu ti organelles;
- o wa ninu awọn cell aarin, bi daradara bi flagella ati cilia.
Microfilaments - yarns ti wa ni gbe nisalẹ awọn pilasima awo ati ki o kq ti amuaradagba akitin tabi myosin. Won le wa ni dinku, pẹlu awọn esi ti o wa ni ronu ti cytoplasm ati sẹẹli awo protrusion. Ni afikun, awon irinše ti wa ni lowo ninu awọn Ibiyi ti awọn ẹgbẹ-ikun nigba cell pipin.
Cell aarin (centrosome)
Eleyi organelle wa ni kq ti awọn meji centrioles ati tsentrosfery. Centriole iyipo apẹrẹ. Awọn oniwe-Odi ti wa ni akoso nipa meta microtubules, eyi ti dapọ pẹlu kọọkan miiran nipasẹ crosslinks. Centriole orisii ti wa ni idayatọ ni ọtun awọn agbekale si kọọkan miiran. O yẹ ki o wa woye wipe awọn ti o ga ọgbin ẹyin kù wọnyi organelles.
Awọn ifilelẹ ti awọn ipa ti awọn cell aarin - aridaju paapa pinpin jiini nigba cell pipin. O si jẹ tun ni aarin ti awọn ètò ti awọn cytoskeleton.
organelle ronu
Lati gbe organelles ronu ti cilia ati flagella. Yi aami growths ni awọn fọọmu ti hairs. Flagellum 20 ninu microtubules. Rẹ ipile wa ni be ni cytoplasm ati ki o ni a npe ni basali ara. flagellum ipari jẹ 100 m tabi diẹ ẹ sii. Flagella, eyi ti o wa nikan 10-20 microns, ti a npe cilia. Sisun microtubules ti cilia ati flagella wa ni anfani lati oscillate, nfa awọn ronu ti awọn sẹẹli. Awọn cytoplasm le ni contractile fibrils, eyi ti o wa ni a npe myofibrils - o organelles eranko ẹyin. Myofibrils ti wa ni maa gbe ninu awọn isan ẹyin - isan ẹyin, bi daradara bi ni ẹyin ti awọn ọkàn. Nwọn si ni kere okun (protofibrils).
Pẹlu iranlọwọ ti awọn flagella protozoa ati spermatozoa gbigbe eranko. Cilia o wa ni ara agbeka ciliate-bata. Ninu eranko ati eda eniyan ti won bo pneumatic iho atẹgun ati ki o ran lati xo itanran particulate ọrọ bi ekuru. Ni afikun, nibẹ ni o wa pseudopodia eyi ti pese amoeboid ronu ti wa ni awọn eroja ti ọpọlọpọ awọn unicellular oganisimu ati eranko (e.g., leukocytes) ẹyin.
Ọpọlọpọ eweko ko le gbe ni aaye kun. Wọn agbeka ni o wa ni idagbasoke, bunkun agbeka ati ayipada ninu awọn sisan cell cytoplasm.
ipari
Pelu gbogbo awọn orisirisi ti ẹyin, gbogbo wọn ni a iru be ati agbari. Be ati iṣẹ ti organelles ni aami-ini, aridaju deede isẹ bi a nikan alagbeka, ati gbogbo oni-iye.
a le han yi Àpẹẹrẹ wọnyi.
Table "organelles ti eukaryotic ẹyin,"
organelle | ọgbin cell | zooblast | ipilẹ awọn iṣẹ |
mojuto | ni | ni | Titoju DNA, RNA transcription ati amuaradagba kolaginni |
endoplasmic reticulum | ni | ni | kolaginni ti awọn ọlọjẹ, lipids ati carbohydrates, awọn ikojọpọ ti kalisiomu ions, Golgi eka Ibiyi |
mitochondria | ni | ni | ATP kolaginni ti ara ensaemusi ati awọn ọlọjẹ |
plastids | ni | ko si | kopa ninu photosynthesis, awọn ikojọpọ ti sitashi, lipids, awọn ọlọjẹ, carotenoids |
ribosome | ni | ni | gba awọn polypeptide pq (amuaradagba kolaginni) |
microtubules ati microfilaments | ni | ni | gba awọn cell lati ṣetọju kan awọn apẹrẹ ti wa ni ohun je ara ti awọn sẹẹli aarin, cilia ati flagella pese ronu ti organelles |
lysosomes | ni | ni | lẹsẹsẹ ti oludoti inu awọn alagbeka, dabaru awọn oniwe-ti aifẹ ẹya lowo ninu awọn reorganization ti ẹyin fa autolysis |
kan ti o tobi aringbungbun vacuole | ni | ko si | O pese awọn cell odi foliteji accumulates eroja ati sẹẹli egbin awọn ọja, iyipada ati phytohormones, bi daradara bi pigments, a omi ifiomipamo |
Golgi eka | ni | ni | secretes ati accumulates awọn ọlọjẹ, lipids ati carbohydrates, modifies awọn eroja tẹ awọn alagbeka, jẹ lodidi fun awọn Ibiyi ti lysosomes |
cytocentrum | nibẹ, ayafi ti o ga eweko | ni | O ti wa ni aarin ti ajo ti awọn cytoskeleton, pese aṣọ akaşu-aiyede nigba cell pipin |
myofibrils | ko si | ni | pese idinku ninu isan àsopọ |
Ti o ba ti ipinnu, a le so pe nibẹ ni o wa kekere iyato laarin eranko ati ọgbin ẹyin. Ninu apere yi awọn be ẹya ara ẹrọ ati organelles (tabili itọkasi loke, confirms o) ni o ni gbogbo agbari opo. Awọn cell iṣẹ bi a nni ati ese eto. Ni idi eyi, organelles iṣẹ ni o wa interconnected ati Eleto ni aipe ati mimu cell ṣiṣeeṣe.
Similar articles
Trending Now